Mensen vragen mij vaak wat een theaterlezing eigenlijk is. Want is het dan een spreker met een powerpoint? Is het een toneelvoorstelling? Is het iets ertussen? En het lijkt mij interessant om in deze blogpost eens te kijken naar het verschil tussen een spreker met een klassieke keynote en een theaterlezing.
De "klassieke" spreker
Allereerst: geen kwaad woord over sprekers. Een goede spreker kan een zaal meenemen met een helder verhaal, sterke ideeën en een aantal goedgekozen slides. Daar is absoluut niks mis mee.
Integendeel zelfs. Een klassieke keynote kan heel handig zijn om specifieke informatie of een duidelijk kader of bepaalde inzichten over te brengen. Ik denk dat een klassieke keynote heel waardevol kan zijn voor bijvoorbeeld congressen of studiedagen of bedrijfsdagen.
Een klassieke spreker is zeer waardevol wanneer het publiek een overzicht nodig heeft van specifieke data, een nieuwe blik op een thema of een hele stevige portie info op een korte tijd.
Maar de valkuil is ook bekend: wanneer de vorm te veel leunt op slides, tekst en uitleg, wordt het voor een publiek soms hard werken. Zeker bij complexe thema’s zoals psychologie, gedrag, focus, stress, sociale media of mentale gezondheid.
Wat is een theaterlezing dan?
Zoals je waarschijnlijk al doorhebt, bestaat het woord theaterlezing uit twee woorden, namelijk theater en lezing.
Enerzijds is het een lezing: In mijn geval heeft elke theaterlezing een solide fundament gebaseerd op échte psychologie en neurowetenschap, boordevol bruikbare inzichten over pesten, het puberbrein, geheugen, focus, mentale gezondheid, groepsdruk, sociale media,...
Bij een goede theaterlezing is die inhoud stevig onderbouwd. Ze vertrekt vanuit onderzoek, waargebeurde cases, psychologische inzichten en wetenschappelijke nuance. Alleen wordt die inhoud opgebouwd, getoond, voelbaar gemaakt en samen met het publiek onderzocht.
Daar zit de grote kracht.
Een theaterlezing combineert informatie met storytelling, humor, interactie, demonstraties, visuele ondersteuning en een messcherpe spanningsboog.
Wat ook heel typisch is, bij mijn theaterlezingen, is dat de projectie eigenlijk er puur ter visuele ondersteuning is. Dus ik heb geen powerpoint presentatie bij zoals je het misschien verwacht van een spreker. Alles wat op het scherm te zien is, is eigenlijk ter visuele ondersteuning. En dat is niet alleen leuker voor het publiek, maar dan heb ik ook gewoon minder ruzie met mijn ADHD omdat we het weer niet eens worden over de volgorde. 😉
Maar kan een theaterlezing dan alleen doorgaan in een theater?
Gelukkig niet... Of toch niet altijd. Mijn theaterlezingen zijn steeds opgebouwd naar de doelgroep en wat er logisch verwacht kan worden van die doelgroep.
Bijvoorbeeld: Sommige van mijn theaterlezingen doen het heel goed in een mooie theaterzaal, in een theatersetting. Maar mijn lezingen voor het onderwijs, die kunnen perfect geplaatst worden in een aula of in een eetzaal die voor de gelegenheid heel even wordt omgebouwd tot een mini-theatertje door de tafels aan de kant te schuiven en stoelen op rijen te zetten.
Dus het is niet zo dat een theaterlezing alleen maar kan doorgaan in een cultureel centrum of in een theater. Het woord theater duidt vooral op het feit dat een theaterlezing leuker is dan een standaard lezing, zoals Lieven Scheire het zo goed verwoordt.
Wat wel heel belangrijk is voor een theaterlezing, is dat zoveel mogelijk de sfeer en de setting van een theaterzaal wordt gecreëerd.
Dat wil uiteraard niet zeggen dat je zwarte doeken moet ophangen of speciale belichting moet voorzien. Maar ik kwam in het verleden héél af en toe in scholen waar men het toch te veel moeite vond om alle tafels aan de kant te schuiven.
De jongeren zaten dan gewoon aan tafels, waardoor de hele eetzaal vol stond, iedereen enorm verspreid zat en ik daar vooraan stond te spreken. En dat werkt niet. Het is echt belangrijk dat we een publiek creëren, in plaats van losse toeschouwers die verspreid zitten te luisteren of naar een PowerPoint kijken.
Waarom werkt een theaterlezing zo goed?
Nog een valkuil van een klassieke keynote of een klassieke spreker is dat je het na 30 minuten wel een beetje gehoord hebt. Zelfs als we rekening houden met een aandachtspanne die steeds korter wordt, moeten we eigenlijk toegeven dat we allemaal wel een beetje inkakken als we langer dan een halfuur naar een spreker moeten luisteren. Mensen blijven netjes zitten. Maar in hun hoofd zijn ze al boodschappenlijstjes aan het maken, mails aan het beantwoorden of zich af te vragen of er nog koffie is.
Ons brein houdt van afwisseling. Van verrassing. Van kleine spanningen. Van momenten waarop er iets gebeurt dat je niet zag aankomen. Een goed idee kan nog zo interessant zijn, als het altijd op dezelfde manier wordt gebracht, wordt het op den duur moeilijk om erbij te blijven.
Daar zit een groot verschil met een theaterlezing.
Door de mix van humor en storytelling en waargebeurde cases en interactie blijft het publiek altijd wakker. En het voordeel is, dat zorgt er ook voor dat mensen veel beter onthouden wat er tijdens die theaterlezing gezegd is.
Er zijn sommige scholen waar ik al meer dan tien jaar kom en ik maak het heel regelmatig mee dat jongeren uit het zesde middelbaar naar mij toekomen en dan zeggen: "Hé, we hebben jou gezien in het eerste middelbaar en toen vertelde jij dit en dit en dit."
En ik sta er altijd van te kijken hoe hard die lezing is blijven hangen. Ik heb het zelfs al gehad dat er jongeren dingen tegen mij hebben gezegd die gaandeweg uit de lezing gegaan zijn, en waarvan ik dan denk: dat moet ik misschien terug in de lezing steken!
Voor wie is een theaterlezing interessant?
Een theaterlezing past overal waar mensen samenkomen om iets te ontdekken, te begrijpen of anders te bekijken.
Dat kan op een studiedag zijn, in een school, op een bedrijfsevent, bij een organisatie, in een serviceclub, tijdens een vormingsdag of op een congres. De context verandert, maar de uitdaging blijft vaak dezelfde: hoe breng je inhoud op een manier die mensen echt bereikt?
Jongeren, professionals, leerkrachten, ouders, teams, vrijwilligers of leidinggevenden verschillen natuurlijk van elkaar. Maar ze hebben ook iets gemeen: niemand wil een uur lang passief naar informatie zitten luisteren. Mensen willen meegenomen worden. Ze willen authenticiteit én voelen waarom een thema ertoe doet.
Dus... keynote of theaterlezing?
De keuze hangt af van wat je wil bereiken.
Wil je vooral informeren, structureren of een duidelijk expertverhaal brengen? Dan kan een klassieke keynote perfect werken.
Wil je mensen fascineren, betrekken en (soms moeilijke) thema’s toegankelijk maken voor een breed publiek? Dan is een theaterlezing vaak sterker.
Een keynote vertelt wat belangrijk is. Een theaterlezing laat mensen ervaren waarom het belangrijk is.
